İsrail-Türkiye İlişkilerinde F-35 Gerilimi Devam Ediyor
İsrail ile Türkiye arasında son dönemde artan gerilimler, Ankara’nın F-35 programına geri dönüş çabalarını da etkiliyor.
İsrail, Türkiye’nin F-35 savaş uçakları satın almasına karşı açık bir tutum sergiliyor.
Türkiye ise, F-35 programına geri dönüş için Trump yönetiminden somut adımlar bekliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trump ile yaptığı görüşme öncesinde F-35’lerin NATO güvenliği açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
İki liderin görüşmesinde konunun ele alındığı düşünülüyor.
Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri satın aldıktan sonra 2019’da F-35 programından çıkarılmıştı.
Ankara, programa geri dönmek ve ödediği paraya karşılık ilk altı savaş uçağını teslim almak istiyor.
İsrail’in F-35 Satışına Karşı Çıkma Nedenleri
İsrail, uluslararası F-35 programının bir parçası olarak 2000 yılından beri yer almakta ve programın önemli parçalarından olan sensörler ve elektronik savaş sistemlerine katkıda bulunmaktadır.
İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Sharren Haskel, verdiği röportajda F-35’lerin Türkiye’ye satılmasına karşı çıktıklarını belirtti.
Haskel, F-35 savaş uçaklarındaki İsrail teknolojisinin ABD tarafından satılmasının söz konusu olabileceğini ancak İsrail’in bu teknolojiyi Türkiye ile paylaşmak istemediğini ifade etti.
Ayrıca, Haskel Trump’ın Türkiye’ye F-35 satışı konusunda ciddi düşündüklerini belirtmesinin endişe verici olduğunu dile getirdi.
ABD’nin Türkiye-İsrail İlişkilerinde Yumuşama Çabaları
Washington, F-35 konusunda Türkiye’den beklentilerinin yanı sıra S-400 sistemleri konusunda da bir çözüm bulunmasını istiyor.
Ayrıca, Türkiye-İsrail ilişkilerinin geliştirilmesi de Washington’un öncelikli hedefleri arasında bulunuyor.
ABD Büyükelçisi Tom Barrack’ın Türkiye-İsrail ilişkilerindeki gerginliği azaltma çabaları dikkat çekiyor.
İsrail’in Türkiye’nin Uluslararası İstikrar Gücü’ne katılımına yönelik vetosunun kaldırılması da ilişkilerin normalleşmesine katkı sağlayabilir.
Erdoğan: F-35 Türkiye ve NATO İçin Önemli
Erdoğan, Trump ile yaptığı görüşmede F-35 programı ve Gazze sorununu ele alarak Türkiye’nin bu programdaki yerinin önemini vurguladı.
Erdoğan, Türkiye’nin bedelini ödediği F-35 uçaklarını almasının, NATO güvenliği için gerekli olduğunu belirtti.
Trump’ın Türkiye’nin F-35’leri İsrail’e karşı kullanmayacağına dair açıklamaları sonrasında Erdoğan’ın bu konuya ilişkin yorumu önem taşıyor.
Erdoğan ayrıca, Türkiye’nin Uluslararası İstikrar Gücü’ne katılımının önemine değindi ve Türkiye’nin bölgedeki etkinliğini vurguladı.
F-35 konusunda ilerleme kaydedilmesi ve Türkiye-İsrail ilişkilerinde iyileşme sağlanması, hem bölgesel istikrar hem de NATO’nun güvenliği açısından önemli adımlar olabilir.
S-400 Sorunu ve Gelecek Beke
Türkiye-ABD arasındaki ilişkilerde savunma sanayi iş birliği ve yaptırımlar konuları önemli yer tutuyor.
F-35 programına geri dönüş için Türkiye’nin S-400 sistemlerini ortadan kaldırması gerekliliği, halen çözüm bekleyen bir konu olarak duruyor.
ABD yasalarına göre, Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesi için S-400’lerden vazgeçmesi gerekmektedir.
Türkiye’nin talepleri arasında F-16 savaş uçakları, yerli savaş uçağı için motor satışı ve yaptırımların kaldırılması gibi konular da bulunmaktadır.
Barrack’ın olumlu açıklamalarıyla 2026’da F-35 programına geri dönüş konusunda ilerleme sağlanabilir ancak S-400 konusunda net bir çözüm henüz belirlenmemiştir.
Türkiye’nin F-35 programına geri dönüş süreci ve S-400 sorunu, Türkiye-ABD ilişkilerindeki geleceği şekillendirecek önemli gelişmeler olmaya devam edecek gibi görünüyor.
İlgili Haber