İlk Neuralink Kullanıcısı Neurolink’in Artılarını ve Eksilerini Anlattı

“`html

Noland Arbaugh, kafatasına yerleştirilmiş bir teknoloji ile hayata geri dönmeyi başaran ilk Neuralink kullanıcısı. Beyninde bir dizi elektrot ve bilgisayar çipi bulunmasına rağmen, bu durumu çok fazla hissetmediğini belirtiyor. 30 yaşındaki Arizona sakini Arbaugh, “Eğer hafızamı kaybetmiş olsaydım ve beynimde bir şey olduğunu söyleseydiniz, muhtemelen buna inanmazdım,” diyor. 2016 yılında geçirdiği yüzme kazasından bu yana felçli olan ve boynunun ortasından itibaren hareket kısıtlaması yaşayan Arbaugh, “Bu durumu hissetmiyorum, yalnızca biri fiziksel olarak itmedikçe orada olduğunu bilemeyebilirim,” sözlerini ekliyor.

Neuralink çipi görünüşte fazla dikkat çekmese de, Arbaugh için hayatında büyük değişiklikler sağladığı açık. “Dünyayla yeniden bağlantı kurabildiğim için minnettarım,” diyor. Neuralink’in ilk onaylanmış insan denemesinde, “Bağlantı” adı verilen N1 implantını almak üzere Ocak ayında robotik bir cerrahi işlemi geçirdi.

Beyin-Bilgisayar Arayüzleri

Beyin-bilgisayar arayüzleri (BCI), yıllar içinde gelişim göstermesine rağmen, Elon Musk’ın Neuralink’in sahibi olmasıyla birlikte bu alana olan ilgi artış göstermiştir. Bu teknoloji, felçli bireyler gibi zorluklar yaşayan kişilerin yaşam standartlarını yükseltebilme potansiyeli taşıyor. Ayrıca, nörodejeneratif hastalıklara sahip olanların da yaşamlarını iyileştirebileceği düşünülüyor.

BCI’lar, beyindeki elektriksel aktiviteyi kaydederek bu bilgiyi robotik ellere veya bilgisayar sistemlerine dönüştürmekte kullanılır. Farklı dizaynları, istila düzeyleri ve veri çözünürlükleri açısından çeşitlilik gösterir. Bazıları dışsal elektroensefalogram (EEG) dizileri kullanırken, diğerleri beynin yüzeyine yerleştirilen elektrotlardan yararlanır. Neuralink’in cihazı, doğrudan beyin dokusuna yerleştirilen elektrotları kullanarak daha etkili bir çözüm sunmaktadır.

Carnegie Mellon Üniversitesi’nde çalışan makine mühendisi ve sinir bilimci Douglas Weber, sinir aktivitelerinin izlenmesinin, kalabalık bir ortamda iki kişi arasındaki konuşmanın dinlenmesine benziyor. “Duyguların net anlaşılabilmesi için konuşana yaklaşmak gerek,” diyerek sistemin işleyişini açıklıyor. Neuralink, elektrotları, hareket becerilerini kontrol eden motor kortekse yerleştirerek doğru bir bağ kurmayı başarıyor.

Neuralink Nasıl Fark Yaratıyor?

Neuralink bu alanda yalnız değil. Utah Dizisi adlı cihaz, intrakortikal BCI’lar için bir referans noktası oluşturuyor. Utah Üniversitesi’nden Richard Normann tarafından geliştirilen bu teknoloji, 2004 yılında Matthew Nagle tarafından ilk kez kullanılmıştır. Bununla birlikte, Neuralink’in tasarımı, önceki çalışmalardan yararlanarak daha hafif ve esnek bir form geliştirmiştir.

Neuralink, birçok gelişmeyi implanlanabilir, intrakortikal ve kablosuz bir cihazda bir araya getirerek kusursuz bir entegrasyon sunmayı hedefliyor. Pittsburgh Üniversitesi’nden biyomedikal mühendisi Jennifer Collinger, “Tüm bu özellikleri tek bir cihazda topladılar,” diyor.

Neuralink ile Veriler Gerçekleştiriliyor

Bağlantı, 1,024 elektrot içeren 64 ince ipliğe sahiptir. Bu, Utah Dizisi’nden on kat daha fazla elektrot kapasitesine sahip demektir. İletişim, sıkıştırılmış sinir verileri aracılığıyla Bluetooth üzerinden sağlanmakta ve kullanıcıya özel algoritmalar bu verileri eyleme dönüştürmektedir.

Arbaugh, implant işleminden yalnızca bir hafta geçmeden dijital imleci hareket ettirmeye başladığını aktarıyor. İmleci hareket ettirme konusunda iki yöntem kullanıyor: “Harekete geçme girişimi” ya da felçli uzuvları harekete geçirme çabası. Kullanıcı, kasların hafif aktivasyonunu sağlarken ve zihinsel olarak da elinin hareketini imgeleyerek imleci ekranda yönlendirebiliyor. “Son derece sezgisel,” diyor Arbaugh.

Ayrıca, gözleriyle bakarak istediği yolu hayal etmek suretiyle ekranda gezinebiliyor. “Hayali hareket” diyerek tanımladığı bu yöntem, iki yöntemle birlikte çalışarak işlemleri daha da kolaylaştırıyor. Arbaugh, daha önceden bilgisayarı sesli komutlarla yönetirken, şimdi BCI’si sayesinde daha etkili ve bağımsız bir deneyim yaşadığını belirtiyor.

Brown Üniversitesi, Massachusetts Genel Hastanesi ve Harvard Tıp Fakültesi’nde çalışan nöroyoğun bakım doktoru ve sinir bilimci Leigh Hochberg, en iyi BCI’lerin “doğal ve gönüllü hareketler kadar sezgisel” olması gerektiğini söylüyor. Yürüttükleri çalışmalar, Neuralink gibi teknolojilerin kullanıcı deneyimlerini artırmaya yönelik ihtiyacı gözler önüne seriyor.

Neuralink Performansta Emsallerini Geride Bırakıyor

Neuralink, Arbaugh’un BCI kullanarak imleç kontrolünde yeni rekorlar kırdığını ve her saniye sekiz bit veri işleme kapasitesine ulaştığını duyurdu. Arbaugh, cihazı ile internette gezinti, mesaj gönderme, sosyal medyada aktif olma gibi işlemleri hızlı bir şekilde gerçekleştirebiliyor. “Çevrimiçi satranç ve Civilization VI gibi strateji oyunları en sevdiklerim,” diyor.

Ancak cihazın bir dezavantajı, düzenli olarak şarj edilmesi gerekliliğidir. Arbaugh, implanta güç sağlamak için bir tür kablosuz şarj cihazı kullanıyor, bu da daha önceki BCI’larda gözlenen sorunların önüne geçiyor. Genel olarak, Link’in kullanımı sorunsuz olmuş fakat bazı teknik aksaklıklar yaşamıştır.

Ameliyattan bir ay sonra implant işlevselliği ciddi şekilde azalmış, ilk başta bunun yazılım kaynaklı bir hata olduğu düşünülmüş. Neuralink ekibi kısa sürede bu durumun bir donanım problemi olduğunu ortaya koymuştur. Arbaugh, sistemin %85’inin geri çekildiğini öğrendiğinde çok üzülmüş. Ancak Neuralink, durumu düzeltmek için algoritmada gerekli değişiklikleri yaparak implantın işlevselliğini artırmayı başarmıştır.

Bugüne kadar cla imleç inceleme ile gösteren Arbaugh, Neuralink’in işleyişinde birçok iyileştirme kaydettiğini aktarıyor. Ancak, hala bazı düzeltmeler gerekiyor. Neuralink mühendisleri, seçim işlemi için farklı bir yöntem geliştirdi; imleç, belirli bir süre ekranda bekletilerek seçim yapılıyor. “Tam tıklama işlevine döneceğiz, fakat henüz olmamış,” diyor Arbaugh.

Şirket, Arbaugh’un deneyimi ile ilgili resmi bir rapor henüz yayınlamadı. Cambridge Üniversitesi’nden mühendis George Malliaras, yaşanan sorunların, bu teknolojinin gelişimini ne ölçüde etkilediğini vurguluyor. Malliaras, ipliklerin geri çekilme nedenlerinin ve durumlarının hâlâ net olmadığını belirtiyor.

Öte yandan, ABD Gıda ve İlaç İdaresi, Neuralink’in klinik deneylerini sürdürmesine ve başka bir birey üzerinde ikinci bir cihaz denemeye yeşil ışık yakmış durumda. Şirket, gelecekte Arbaugh’a uygulanacak olan iplikleri daha derin konumlandırarak sorunları dengelemeyi umuyor. Weber, bu stratejinin test edilmesini öngörüyor ve başarı şansının yüksek olduğunu kaydediyor.