Türkiye’de Asgari Ücret Tartışmaları
Türkiye’de asgari ücret konusu, sadece bir ücret miktarı olarak değil, aynı zamanda bir ülkenin emek anlayışı, adalet duygusu ve sosyal dengesiyle bağlantılı bir mesele haline gelmiştir. Günümüzde asgari ücret, sadece bir koruma çizgisi olmaktan çıkmış ve birçok sektörde standart bir ücret seviyesi haline gelmiştir. Bu durum, çalışanların ödemesini yapmaktadır.
Çalışma süresi, beceri ve sorumluluk gibi faktörlerin karşılığı silikleşirken, aynı işyerinde yıllarını verenle yeni başlayan arasındaki fark da belirsizleşmektedir. Emek, nitelik yerine mecburiyet üzerinden değerlendirilmektedir.
Tam zamanlı çalışmak, maalesef artık yoksulluktan kurtuluş sağlamamaktadır. İnsanlar sabah işe gider, akşam eve döner, ancak ay sonunda hesaplar bir türlü tutmaz hale gelir. Bu durum, çalışan yoksulluğunu daha da büyütmekte ve maalesef yeni normal haline gelmiştir.
En temel ihtiyaçlar dahi her ay daha ağır bir yük haline gelmiştir. Barınma, beslenme, enerji, ulaşım gibi zorunlu ihtiyaçlar, maaşların önüne geçmiştir. Özellikle büyük şehirlerde kira, aynı zamanda bir gelir testi haline gelmiştir.
Ücret artışları açıklanırken, ertesi gün zamlarla geri alınmaktadır. Çünkü asıl problem, enflasyonun ücretliyi nasıl etkilediğidir. Yılda bir defa yapılan zam oranları, birkaç ay içinde değerini kaybetmektedir. İnsanlar, maaşlarıyla değil borçlanarak ve erteleyerek geçinmeye çalışmaktadır.
Ayrıca görünmeyen bir kayıp vardır: Kesintiler. İlan edilen brüt ücret ile net ücret arasında ciddi farklar bulunmaktadır. Vergi, prim ve diğer zorunlu kesintiler nedeniyle, zam denilen artışların bir kısmı çalışanın cebine ulaşmamaktadır. Sonuç olarak, aynı ücretle aynı yoksulluk ve çaresizlik devam etmektedir.
Asgari ücret, bir ülkenin yaşam standardı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Eğer asgari ücret, insanları sürekli borçlandırıyorsa ve çocukların eğitimi, ailenin sağlığı gibi temel gereksinimler karşılanamıyorsa, bu durum ücret politikasının değil, sosyal dengenin bozulduğunu gösterir. Bu durum, aile içi gerilimi artırabilir, gençlerin umutlarını yok edebilir ve toplumun geleceğe güvenini sarsabilir.
Asgari ücret konusunda yapılması gerekenler açık bir şekilde ortadadır. Öncelikle asgari ücret yeniden taban koruma seviyesine çekilmeli ve ücret skalası genişletilmelidir. Emek, beceri ve sorumluluklara göre daha adil şekilde değerlendirilmelidir. Ayrıca çalışanların eline geçen net gelirin güçlendirilmesi gerekmektedir. Ücret artışları cüzdanda hissedilmeli ve alım gücü korunmalıdır. Bu durum sürdürülebilir olmalıdır.
Ayrıca yaşam maliyeti gerçeği, ücret politikasının merkezinde yer almalı ve her bölgede insan onuruna yakışır bir yaşam seviyesi sağlanmalıdır. Asgari ücret, sadece ekonominin değil aynı zamanda vicdanın da bir meselesidir.
