“`html
Kasım Süleymani: İran’ın Kudüs Gücü Komutanı ve Bölgedeki Etkisi
Devrim Muhafızları Ordusu’nun Orta Doğu dışındaki askeri operasyonlarından sorumlu olan Kudüs Gücü’nün lideri Kasım Süleymani, sadece askeri bir figür değil, aynı zamanda uluslararası politikada belirleyici bir güç olarak tanınıyordu. İran’ın bölgedeki stratejik planlamalarının önemli bir mimarı olarak bilinen Süleymani, güvenlik politikaları üzerinde de büyük bir etkiye sahipti.
İran’ın Nüfuzunu Genişleten İsim
1998 yılında Kudüs Gücü’nü yöneten Süleymani, bu gücün etkisini artırarak Suriye, Irak, Lübnan ve Yemen gibi ülkelerde İran’ın söz sahibi olmasını sağladı. Özellikle Suriye’deki iç savaşta, Beşşar Esed rejiminin yanında duran Süleymani, buraya çeşitli ülkelerden gelen Şii milislerini yönlendirdi.
Füze Saldırısıyla Hayatını Kaybetti
3 Ocak 2020’de, Irak Başbakanı Adil Abdülmehdi’nin daveti üzerine Bağdat’a giden Süleymani’nin konvoyu, ABD ordusuna ait bir insansız hava aracı tarafından düzenlenen bir hava saldırısında hedef alındı. Bu saldırıda Süleymani, diğer İranlı subaylar ve toplamda 10 kişi hayatını kaybetti.
Süleymani’nin Ölümü ve Sonrası
ABD Başkanı Trump, Süleymani’yi “binlerce ABD askerinin ölümünden sorumlu” bir isim olarak tanımlayarak suikast emrini kendisinin verdiğini açıkladı. Bu saldırı, İran’da geniş çaplı öfke ve intikam talepleriyle karşılandı. İran’da 3 günlük yas ilan edilirken, üst düzey yetkililer ABD’den karşılık vereceklerini duyurdu.
Öte yandan, Süleymani’nin halefinin atanmasıyla birlikte, İran’ın bölgedeki etkisi üzerine tartışmalar başladı ve Süleymani’nin yerine gelen Tuğgeneral İsmail Kaani’nin liderliğindeki sürecin, bölgesel güç dengesinde ciddi değişikliklere neden olabileceği yorumlandı.
Süleymani’nin Arabuluculuk Çabaları
Trump, Süleymani’nin dört ABD Büyükelçiliğine saldırı planladığını öne sürdü. Oysa Irak Başbakanı, Süleymani’nin Suudi Arabistan ile İran arasındaki ilişkilerin düzeltilmesi amacıyla Bağdat’a davet edildiğini ifade etti. Bu durum, bölgedeki gerginliklerin artmasına yol açtı.
İran’ın Nükleer Anlaşmadaki Taahhütlerinin Askıya Alınması
Suikastın ardından İran, nükleer anlaşmadaki taahhütlerini askıya aldığına dair açıklamalar yaptı ve ABD ordusunu “terör örgütü” olarak nitelendiren bir karar meclisten geçti. Süleymani’nin cenaze töreninde izdiham yaşandı ve birçok kişi hayatını kaybetti.
İran’ın ABD Üslerine Yanıtı
8 Ocak 2020 sabahı, Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin Irak’taki üslerine füze saldırısı düzenledi ve bu saldırının «Şehit Süleymani’nin intikam operasyonu» olarak duyurulması, uluslararası gündemde geniş yankı buldu. Saldırının ardından ABD, zayiat ve hasar tespit çalışmalarını sürdürdü.
Uçak Kazası ve Sonrası
8 Ocak 2020 sabahı, Tahran’dan Kiev’e giden bir Ukrayna uçağı, kalkıştan kısa bir süre sonra düştü ve olayda 176 kişi hayatını kaybetti. Başlangıçta düşüşün teknik bir arıza olduğu belirtildi, ancak daha sonra İran, uçağın hava savunma sistemleri tarafından yanlışlıkla vurulduğunu kabul etti.
Süleymani Sonrası: İran’ın Stratejik Dönüşümü
Kasım Süleymani’nin liderliği altında Kudüs Gücü, bölgedeki en güçlü aktörlerden biri olmuştu. Ancak onun kaybıyla birlikte, Gücün etkinliği zayıfladı ve İran Suriye’deki etkisini yitirmeye başladı. Süleymani sonrası dönemde, bölgedeki milis yapıları arasında işbirliği zayıfladı ve İran’ın askeri stratejisi belirsiz bir hal aldı.
Geçmişte Süleymani tarafından inşa edilen bağlantılar, bugün ciddi sarsıntılar yaşıyor. İran, artan baskılar altında, bölgedeki varlığını sürdürebilmek için yeni stratejiler geliştirmeye çalışıyor.
“`
