İstanbul ve çevresinde arttığı söylenen çekirgelerin hatırlattığı ‘acı’ bir gerçek ve Aşiyan’daki mezarın söyledikleri

Burak ARTUNER

Osmanlı’ya isyan eden Mekke Şerifi Hüseyin ve onun müttefiki İngilizlere 1916-1919 yılları arasında Medine’yi teslim etmeyen Medine Müdafii Fahrettin Paşa’nın askerleri açlıkla savaşıyordu.

Bugün Topkapı Sarayı’ndaki pek çok Kutsal Emaneti de İstanbul’a göndermeyi başaran Fahrettin Paşa, Osmanlı devleti teslim olmasına rağmen inatla direniyordu.

Hatta o kadar ki Padişah’ın emrini, Şeyhülislam’ın fetvasını bile dikkate almıyordu.

İngilizler ayak basacak diye Hazreti Muhammed’in türbesini bile havaya uçurmayı düşünüyordu.

İkmal yolları kesilmiş, erzak tükenmişti.

Tarihin kaydettiği en ağır kuşatmalardan birinde, insanlar hayatta kalabilmek için doğanın sunduğu ne varsa ona yönelmek zorunda kaldılar.

Medine Müdafii Fahrettin Paşa

ASKERLERİ YAŞAMDA TUTMA TARİFİ

İşte o günlerde Fahrettin Paşa’nın yayımlattığı talimatlardan biri, Paşa’nın ‘Mübarek’ dediği çekirgenin nasıl yenileceğine ilişkindi.

Bugünün mutfak programlarında rastlanmayacak kadar sade ama savaşın acı gerçeğini anlatan bir tarifti:

“Çekirgelerin başı, kanatları ve bacakları koparıldıktan sonra iyice yıkanacak. Tuzlu suda haşlanacak. Arzu edilirse yağda kavrulacak veya ezilerek bulgur ya da unla birlikte pişirilerek yenilecektir.”

Bazen de ezilerek bulgur ya da unla karıştırılıp lapa hâlinde pişirilecekti

“NEFİS OLUYOR”

Paşa, askerlerine örnek olmak için kendi deneyimini de şu sözlerle ifade etmişti:

“Çekirgenin serçe kuşundan ne farkı var? Yalnız tüysüzdür. Fakat serçe gibi kanatlıdır, uçar, yeşilliklerle beslenir. Tıbbi yararları güzelce anlaşılan ve yenmesi sünnet olan çekirgeyi karargâh sofrasında arkadaşlarımla beraber pek tatlı yedim pek ziyade buldum. Hele zeytinyağı ve limon suyu ile salatası çok nefis oluyor”

Bu satırlar bir yemek kitabının değil, açlığa karşı verilen insanüstü mücadelenin satırlarıydı.

MICHELIN RESTORANINDA KARINCALI MENÜ

Bu yazıyı yazarken, dün sitemizde de yer verdiğimiz Güney Kore’de yaptığı özel bir tatlıda karınca kullanan Michelin restoranının şefinin haberi de bu geldi aklıma…

12 bin 274 porsiyon karıncalı menü, 120 milyon won (Yaklaşık 3,8 milyar TL) kazanç elde etmiş Michelin’li restoran…

Damak tadını artırmak için bu paraları ödüyordu birileri…

AÇLIĞA KARŞI DİRENİŞİN SESSİZ KAHRAMANI OLDU

Oysa Medine’de durum farklıydı…

Kimse damak tadı için çekirge yemiyordu.

Yaşamak için yiyordu.

Bugün market raflarında yüzlerce ürün arasında seçim yaparken o satırları okumak insana tuhaf geliyor.

Düşünüyorum, Medine’deki o acı günlerde “Bugün ne yiyeceğiz?” sorusunun cevabı gerçekten “Bulabilirsek çekirge…” olmuştu.

Tarih bazen en büyük derslerini en küçük canlılarla verir.

Çekirge, kutsal metinlerde kıtlığın ve felaketin simgesi olarak yer alır. Anadolu’da çiftçinin korkulu rüyasıdır.

Ama Medine’de aynı çekirge, açlığa karşı direnişin sessiz kahramanına dönüşmüştü.

DOĞANIN DENGESİ BOZULDUKÇA YENİ HİKAYELER ÇIKACAK

Bugün ise bilim insanları iklim değişikliğinin, değişen yağış rejiminin ve sıcaklıkların bazı böcek türlerinin yaşam alanlarını etkilediğine dikkat çekiyor.

İstanbul çevresinde son günlerde sıklıkla görülen çekirgeler elbette Medine çöllerindeki o dramatik günlerin habercisi değil.

Ama doğanın dengesi bozuldukça bize yeni hikâyeler anlatmaya devam ediyor.

Belki de bu yüzden bir çekirgeyi sadece bir böcek olarak görmemek gerekiyor.

Çünkü bazen küçücük bir canlı, koskoca bir tarihin taşıyıcısı olabiliyor.

YOLUNUZ AŞİYAN’A DÜŞERSE

Ve o tarihin en vakur isimlerinden biri bugün Boğaz’a bakan Aşiyan’da yatıyor.

Fahrettin Paşa’nın mezarı, sadece bir komutanın ebedî istirahatgâhı değil; imkânsızlıklar içinde vazgeçmemenin de sessiz bir anıtı gibi…

Paşa’nın ‘Mübarek’ dediği çekirgelere iyi davranın, onların tarihimizde böyle bir hatırası var…

patronlarudnyasi.com