Birleşmiş Milletler (BM) İşkence, İnsanlık Dışı ve Aşağılayıcı Muamele ve Ceza Özel Raportörü Alice Jill Edwards, İsrail hapishanelerinde tutulan Filistinli esirlere karşı uygulanan işkencelerin kapsamlı ve bağımsız bir biçimde araştırılması gerektiğini vurguladı. Edwards, “Soruşturmaların yürütülmesindeki ciddi aksaklıklar, İsrail’de cezasızlığın yaygın olduğuna dair endişeleri artırıyor.” şeklinde konuştu.
Edwards, son raporunda, Ekim 2023’teki olaylardan sonra uygulanan acil durum önlemlerinin, Filistinli tutukluların işkenceye, olası hukuka aykırı ölümlere, tecrit altında kalmaya ve insan onurunu zedeleyen koşullara maruz kalmalarına sebep olduğunu belirtti. Bu bağlamda, İsrail’i gözaltı yasalarını ve uygulamalarını yeniden gözden geçirmeye çağırdı.
Edwards, “Toplanan veriler ve işkence vakalarının acımasızlığı, İsrail’in tüm tutuklulara insani bir şekilde yaklaşma sorumluluğunu büyük ölçüde göz ardı ettiğini, bazen resmi destekle işkence ve kötü muameleyi teşvik ettiğini gösteriyor.” ifadesini kullandı. Raporda, çeşitli işkence ve kötü muamele türlerinden 52, cinsel işkence ve benzeri vakalardan ise 33 örnek tespit edildiği belirtiliyor. Birçok kişinin birden fazla kötü muameleye maruz kaldığı da vurgulandı.
Edwards, Filistinli kadın ve erkeklerin cinsel şiddete maruz kaldığını belirterek, 7 Ekim’den bu yana gözaltında en az 94 ölüm vakasının yaşandığı ve bu ölümlerin soruşturulmadığına dair endişelerin arttığını aktardı. “Bu ölümlerden bazılarında otopsi raporları, çok sayıda kaburga kırığı, iç organlarda kanama ve yırtılmalar tespit edilmiştir. Ölenler arasında bir çocuğun da bulunması dikkat çekicidir.” dedi.
Bu iddiaların tam ve bağımsız bir şekilde araştırılması gerektiğini vurgulayan Edwards, ihlallerin tespit edildiği durumlarda hesap verebilirliğin sağlanmasının önemine dikkat çekti. “Soruşturmaların yürütülmesindeki eksiklikler, İsrail’deki cezasızlık anlayışını pekiştiriyor.” diyen Edwards, bu konudaki şikayetlerin yeterince araştırılmamasının yol açtığı olumsuz sonuçlara işaret etti.
Edwards ayrıca, işkencenin uluslararası bir suç olduğunu hatırlatarak, bireysel sorumluluğun kaçınılmaz olduğunu belirtti. “Geçmişteki uygulamalar, gelecekteki davranışların bir göstergesi olabilir; bu nedenle İsrail hapishanelerindeki durumun acil olarak düzeltilmesi gerekmektedir.” dedi.
İsrail’de 9 binden fazla Filistinlinin gözaltında bulunduğunu ifade eden Edwards, bu kişilerin yüzde 40’ının idari tutukluluk kapsamında olduğunu belirtti. “Keyfi olarak gözaltına alınan tüm Filistinlilerin serbest bırakılması ya da adil yargılama süreçlerine tabi tutulmaları gerekmektedir.” diyerek, bu konudaki çağrısını yineledi.
Son olarak, BM Raportörü Edwards, İsrail’de kabul edilen yeni idam cezası yasasının Filistinlileri haksız yere hedef alabileceği endişesini de dile getirdi. Kaynak: AA / Muhammet İkbal Arslan
